หินสันฉลาม จุดดำน้ำปะการังสวยสุดแห่งแสมสาร
23 เมษายน 2569
หินสันฉลาม ยอดหินโดดใต้น้ำลึก 28 เมตร หมู่เกาะแสมสาร สัตหีบ ปะการังอ่อนสีสด พัดทะเล เต่าทะเลประจำถิ่น ทัศนวิสัยดีที่สุดในอ่าวไทยตะวันออก
ยอดหินที่ดูเหมือนครีบฉลาม -- แต่ใต้น้ำสวยกว่าที่คิด
ห่างจากท่าเรือแสมสารออกไปราว 9 กิโลเมตร มีแนวหินโผล่พ้นน้ำเป็นสันแหลม มองจากไกลคล้ายครีบหลังของฉลามตัวใหญ่ ชาวบ้านจึงเรียกว่า หินสันฉลาม (หรือหินลักเบ็ด) ใต้ผิวน้ำลงไป แนวสันหินนี้ทอดยาวลาดลงถึงความลึก 28 เมตร ปกคลุมไปด้วยปะการังอ่อนหลากสี พัดทะเล และกัลปังหา จนนักดำน้ำที่มาเป็นประจำยกให้เป็น จุดดำน้ำที่สวยที่สุดในหมู่เกาะแสมสาร โดยไม่ต้องถกเถียง
ตำแหน่งและการเดินทาง
หินสันฉลามอยู่ในเขตอุทยานทางทะเล หมู่เกาะแสมสาร อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของกองทัพเรือ ได้รับการประกาศเป็นพื้นที่คุ้มครองตั้งแต่ปี 2564 ตำแหน่งของหินสันฉลามอยู่ทางใต้สุดของกลุ่มเกาะ ตรงจุดที่กระแสน้ำจากทะเลเปิดไหลเข้ามาบรรจบ ทำให้ได้รับสารอาหารอุดมสมบูรณ์
- ระยะทางจากท่าเรือ: ประมาณ 9 กม. (เรือดำน้ำวิ่งราว 40 นาที)
- ท่าเรือต้นทาง: ท่าเรือเขามาจอ สัตหีบ
- เรือออก: 6 รอบต่อวัน ระหว่าง 09.00-14.00 น.
- ค่าธรรมเนียม: คนไทย 300 บาท / ชาวต่างชาติ 600 บาท (รวมเรือกองทัพเรือ)
- การเดินทางจากกรุงเทพฯ: รถยนต์ ~2.5 ชั่วโมง / จากพัทยา ~45 นาที
สภาพใต้น้ำ: ความลึก กระแสน้ำ ทัศนวิสัย
สันหินใต้น้ำแบ่งเป็น 3 โซนชัดเจน โซนตื้น 5-12 เมตรเป็นแนวปะการังแข็งหนาแน่น โซนกลาง 12-20 เมตรมีปะการังอ่อน พัดทะเล และกัลปังหาสีสดใส โซนลึก 20-28 เมตรเป็นพื้นทรายปนหินที่เหมาะกับการถ่ายภาพมาโคร
- ความลึกสูงสุด: 28 เมตร
- ความลึกที่นิยมดำ: 8-22 เมตร
- ทัศนวิสัย: 10-20 เมตร (ดีที่สุดในกลุ่มเกาะแสมสาร)
- อุณหภูมิน้ำ: 27-30°C ตลอดปี
- กระแสน้ำ: ไม่มี ถึง แรง (ขึ้นอยู่กับจังหวะน้ำขึ้น-น้ำลง)
- ระดับนักดำน้ำ: Open Water ขึ้นไป (แนะนำ Advanced เมื่อน้ำไหลแรง)
ช่วงน้ำตาย (neap tide) กระแสน้ำเกือบนิ่ง เหมาะกับนักดำน้ำมือใหม่ แต่ช่วงน้ำเกิด (spring tide) อาจเจอดริฟต์ได้ การพก SMB ทุกไดฟ์เป็นสิ่งจำเป็น เพราะบริเวณนี้มีเรือสัญจรจำนวนมาก
ปะการังระดับพิเศษ
ปะการังที่หินสันฉลามไม่ใช่แค่สวย แต่มีความสำคัญทางวิทยาศาสตร์ด้วย ในพื้นที่หมู่เกาะแสมสาร นักวิจัยค้นพบปะการังอ่อนสายพันธุ์ใหม่ของโลก 2 ชนิด ได้แก่ Chironephthya sirindhornae และ Chironephthya cornigera นอกจากนี้ กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ยังดำเนินโครงการปลูกถ่ายปะการังในพื้นที่ ขณะที่นโยบายจำกัดจำนวนผู้เยี่ยมชมของกองทัพเรือช่วยรักษาสภาพแนวปะการังให้สมบูรณ์กว่าจุดดำน้ำใกล้พัทยาหลายแห่ง
ฟองน้ำถังขนาดใหญ่ (barrel sponge) ยึดเกาะตามแนวสันหิน สร้างสถานีทำความสะอาดให้ปลาขนาดใหญ่ที่ผ่านมา ส่วนปะการังแข็งในโซนตื้นสร้างโครงสร้างคล้ายโต๊ะแบนที่เป็นที่พักผ่อนของเต่าทะเล
สัตว์น้ำ: เต่า ฉลาม และทากเปลือย 150+ ชนิด
เต่าทะเลสีเขียวเป็นพระเอกของหินสันฉลาม เจอได้บ่อยจนหลายร้านดำน้ำบอกว่าแทบจะ "การันตี" ในวันที่สภาพน้ำดี เต่าชอบว่ายอยู่แถวโซนกลางของสันหิน กินสาหร่ายบนก้อนหินหรือนอนพักบนขอบผา
ตำแหน่งที่อยู่ริมทะเลเปิดทำให้สัตว์น้ำขนาดใหญ่แวะเวียนมาเป็นระยะ ฝูงบาราคูด้าลาดตระเวนตามแนวสันหิน ช่วงเดือนตุลาคม-กุมภาพันธ์ มีรายงานพบฉลามหูดำและฉลามกบ บางครั้งพบฉลามวาฬและกระเบนราหูเดินทางผ่านเข้ามาในบริเวณนี้
สำหรับสายมาโคร พื้นทรายใต้แนวสันหินเป็นสวรรค์ กลุ่ม Sea Slug Thailand บันทึกพบทากเปลือยกว่า 150 ชนิด ในพื้นที่แสมสาร ซึ่งถือว่าสูงมากสำหรับฝั่งอ่าวไทย นอกจากนี้ยังพบปลาแมงป่อง ปลามีด ปลาจิ้มฟันจระเข้ และปูซีโน่
จัดทริปอย่างไร: ฤดูกาลและคู่ไดฟ์ไซต์
ร้านดำน้ำส่วนใหญ่จัดทริปแบบ 2 ไดฟ์ต่อวัน โดยจับคู่หินสันฉลามกับจุดอื่นในกลุ่มเกาะ เช่น เกาะจาน (ปะการังตื้น + ฉลามหูดำ) หรือ เกาะขาม (สน็อกเกิลลิ่ง + ดำน้ำลึก) สำหรับนักดำน้ำที่ต้องการความท้าทายมากขึ้น สามารถรวมกับ หินใหญ่ หรือ เกาะรองขอน ได้
- ช่วงเวลาที่ดีที่สุด: กันยายน-ธันวาคม (ทัศนวิสัยดีสุด น้ำนิ่ง)
- ช่วงที่ดี: มกราคม-มีนาคม (ทัศนวิสัยลดลงเล็กน้อย แต่ยังดำได้สบาย)
- ช่วงท้าทาย: กรกฎาคม-กันยายน (อาจมีฝนและคลื่น แต่หลายจุดยังดำได้)
- ห้องปรับความดัน: ศูนย์เวชศาสตร์ใต้น้ำ โรงพยาบาลสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ กองทัพเรือ สัตหีบ (~20 นาทีทางรถ)
ข้อควรรู้: เนื่องจากแสมสารอยู่ในเขตทหาร นโยบายการเข้าพื้นที่อาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรเช็กกับร้านดำน้ำล่วงหน้าก่อนจอง ทริปวันเสาร์-อาทิตย์มักเต็มเร็วกว่าวันธรรมดา
หินสันฉลามกับ "หลุมแสมสาร" ข้างๆ
ใกล้กับหินสันฉลาม มี หลุมแสมสาร (Samaesan Hole) จุดดำน้ำเทคนิคัลที่ลึกที่สุดในอ่าวไทย 85-100 เมตร ถูกดำครั้งแรกในปี 2541 โดย Steve Burton และ Claes Martinsson สองไซต์นี้ต่างกันสุดขั้ว หินสันฉลามเป็นปะการังสว่างสดใสในโซน recreational ส่วนหลุมแสมสารคือปล่องมืดที่ต้องใช้ trimix และอุปกรณ์สำรองหลายชุด
แต่ความใกล้กันทำให้นักดำน้ำเทคนิคัลหลายคนที่มาเพื่อหลุม มักเพิ่มหินสันฉลามเป็นไดฟ์ที่สอง -- และบ่อยครั้งบอกว่ายอดหินโดดสีสดนี้ประทับใจกว่าความลึก 100 เมตร
